خیلی خوشحالم که اینجا هستید و تصمیم گرفتید قبل از انجام یک تغییر رادیکال در موهایتان، کمی عمیقتر تحقیق کنید. حتماً کلی عکس از مدلهای موپلاتین و بلوند خنثی در صفحات مجازی دیدهاید و این سؤال برایتان پیش آمده که «چرا من نه؟». اما بین آن تصویر رویایی و واقعیتِ نشستن روی صندلی سالن زیبایی، دنیایی از نکات ریز و درشت وجود دارد که کمتر کسی دربارهاش با جزئیات حرف میزند. امروز میخواهیم با هم، نه به عنوان یک متخصص خشک و رسمی، بلکه مثل یک دوست که تجربههای زیادی دیده، دقیقاً از همان چیزهایی حرف بزنیم که ممکن است آرایشگرتان هم با آب و تاب برایتان تعریف نکند. بحث ما «دکلره» است؛ همان فرآیندی که موهای شما را از رنگ طبیعیاش خالی میکند تا زمینهای برای رنگهای فانتزی شود. اما آیا این سفید کردن، واقعاً به قیمت سفید شدن موهای شما از سلامتشان میارزد؟ بیایید با هم پنج دلیل بسیار مهم را مرور کنیم که چرا باید به دکلره کردن موها، یک «نه» محکم بگویید.
این مقاله از سایت های مجله آرایشی و وب سایت مطب زیبایی گردآوری شده است.
ساختار مو: قصری به ظرافت ابریشم
بیایید قبل از هر چیز، موهایتان را مانند یک کاخ زیبا و باستانی تصور کنید که از لایههای مختلفی ساخته شده. خارجیترین لایه، که «کوتیکول» نام دارد، مثل دیوارهای محافظ و سقف این کاخ است. زیر این سقف، لایه «کورتکس» قرار دارد که همان دیوارهای اصلی و حامل رنگدانههای طبیعی مو (ملانین) است. دکلره، در واقع مانند یک حملهی تمامعیار به این کاخ است. مواد شیمیایی قوی (معمولاً پراکسید هیدروژن با درصد بالا) به داخل کورتکس نفوذ میکنند و با یک واکنش شیمیایی خشن، ملانین را تخریب و بیرنگ میکنند. این فرآیند، نه تنها دیوارهای کاخ (کورتکس) را ضعیف و متخلخل میکند، بلکه سقف محافظ (کوتیکول) را نیز برای همیشه بالا میزند و تخریب میکند. نتیجه؟ کاخی که حالا دیگر نه سقف محکمی دارد و نه دیوارهای یکپارچه. این شروع ماجراست.
خشکی و شکنندگی: وقتی موها به خاطره یک تار ابریشم تبدیل میشوند
بعد از دکلره، یکی از اولین و محسوسترین عوارضی که با آن روبرو میشوید، خشکی بیسابقه موهاست. آن تارهای مو که قبلاً ممکن بود حالت ابریشمی و نرمی داشته باشند، حالا شبیه به کاه میشوند. دلیلش چیست؟ همان حمله شیمیایی که گفتیم، رطوبت طبیعی و چربی (سبوم) ذاتی ساقه مو را از بین میبرد. مو دیگر نمیتواند رطوبت را در خود نگه دارد. هر بار که دوش میگیرید، موها آب را به خود جذب میکنند و به نظر حجیم و سنگین میرسند، اما به محض خشک شدن، دوباره به حالتی پف کرده، خشک و بیجان برمیگردند. این خشکی، مستقیم به شکنندگی منجر میشود. موها در برابر کوچکترین فشارها، مثل شانه زدن روزانه، بستن دم اسبی حتی با کشهای نرم، و حتی خوابیدن روی بالش، مقاومت خود را از دست میدهند و میشکنند. شما ممکن است فکر کنید موهایتان رشد نمیکند، در حالی که احتمالاً همان میزان رشد را دارد، اما به دلیل شکستگی مداوم در ساقه، هیچگاه طول موها افزایش پیدا نمیکند. تصور کنید یک پارچه ابریشمی نفیس را بارها و بارها با ماده سفیدکننده بشویید؛ آیا انتظار دارید همان استحکام اولیه را داشته باشد؟
ریزش مو: زنگ خطری که نباید نادیده بگیرید
این مورد را باید با تاکید بیشتری بیان کرد. دکلره میتواند به صورت مستقیم و غیرمستقیم، باعث ریزش مو شود. آسیب شدید به ساقه مو که در قسمت قبل گفتیم، میتواند منجر به شکستگی از ریشه شود، مخصوصاً اگر موها در حین فرآیند، تحت کشش باشند (مثلاً هنگام برداشتن رنگ با فویل). اما خطر جدیتر، آسیب به پوست سر است. مواد شیمیایی خورنده دکلره اگر با پوست سر تماس پیدا کنند، میتوانند باعث التهاب، سوزش، قرمزی و حتی سوختگی شیمیایی شوند. این التهاب میتواند به فولیکولهای مو (ریشه مو) آسیب برساند و آنها را وارد فاز استراحت (تلوژن) کند. در این حالت، شما چند ماه بعد با ریزش مواجه میشوید که به آن «تلوژن افلوویوم» میگویند. ممکن است این ریزش موقتی باشد، اما در برخی افراد، به ویژه اگر سابقه ریزش ارثی داشته باشند، میتواند باعث تسریع و تشدید یک مشکل دائمی شود. آیا حاضرید سلامت پیاز موهایتان را برای یک رنگ موقتی به خطر بیندازید؟
کاهش چشمگیر الاستیسیته: نبود کشسانی یعنی پایان هرگونه حالتپذیری
الاستیسیته یا کشسانی مو، همان خاصیتی است که به مو اجازه میدهد تحت کشش قرار بگیرد و دوباره به حالت اول برگردد بدون آنکه بشکند. موهای سالم مثل یک کش نرم و مرغوب هستند. موهای دکلره شده، مانند کشی کهنه و پوسیده که با کوچکترین کشیدگی، پاره میشود. دلیلش باز به همان آسیب ساختاری برمیگردد. پروتئینهای مو (کراتین) که مسئول استحکام و انعطاف هستند، در فرآیند دکلره تخریب میشوند. نتیجه این است که موهای شما دیگر انعطاف لازم برای حالتگیری را ندارند. فر کردن، صاف کردن حتی با حرارت ملایم، یا بستن یک گره ساده میتواند به فاجعهای برای موهایتان تبدیل شود. موها به سادگی میشکنند. در واقع، شما با دکلره کردن، موهایتان را از حق طبیعیِ حالتپذیری محروم میکنید.
وابستگی بیپایان به محصولات و هزینههای نجومی
این یک دام بزرگ است. فکر میکنید یک بار دکلره میکنید و بعد با خیال راحت هر رنگی که دوست داشتید میزنید و تمام؟ متاسفانه واقعیت اینطور نیست. دکلره شروع یک چرخه هزینهبر و زمانبر است. موهای آسیبدیده دائماً به مراقبت نیاز دارند: شامپوهای مخصوص بدون سولفات، نرمکنندههای فوق سنگین، ماسکهای پروتئینه هفتگی، سرمها و روغنهای ترمیمکننده، اسپریهای محافظ حرارت برای سشوار کشیدن و… . بدون این محصولات، موها غیرقابل کنترل و بسیار زشت به نظر میرسند. از طرفی، ریشه موهای شما به طور طبیعی رشد میکند و رنگ تیره خود را نشان میدهد. برای حفظ یکدستی رنگ، شما هر ۴ تا ۶ هفته نیاز به «تاچ آپ» یا دکلره مجدد ریشهها دارید. این یعنی تکرار مداوم آسیب، روی بخشهای تازه و سالم مو، و همچنین پرداخت هزینههای مکرر برای سالن. این چرخه، میتواند سالها ادامه پیدا کند و در نهایت، زمانی میرسد که موها آنقدر آسیب میبینند که چارهای جز کوتاه کردنِ از ته باقی نمیماند.
تغییر بافت مو برای همیشه
برخی افراد فکر میکنند آسیب دکلره موقتی است و با چند ماسک خوب برطرف میشود. باید بگویم که بخش زیادی از این آسیب، دائمی است. شما میتوانید با محصولات، ظاهر بهتری به مو بدهید و تا حدی نرمی و درخشش را بازگردانید، اما ساختار پروتئینی تخریب شده در ساقه مو، هرگز به طور کامل ترمیم نمیشود. تا زمانی که آن تار مو رشد کند و با موی جدید جایگزین شود، شما با همان بخش آسیبدیده سر و کار دارید. این یعنی ممکن است برای سالها مجبور باشید با موهایی زندگی کنید که بافت واقعی خود را از دست دادهاند و هرگز شبیه به گذشته نمیشوند.
محدودیت در رنگهای بعدی
این یک طنز تلخ است: شما موها را دکلره میکنید تا آزادی عمل بیشتری برای رنگهای روشن داشته باشید، اما در عمل، خود را در یک زندان رنگهای محدود قرار میدهید. موهای بسیار روشن و متخلخل، مانند یک اسفنج عمل میکنند. وقتی بعداً تصمیم بگیرید رنگ مو را عوض کنید (مثلاً به سمت رنگهای تیرهتر یا فانتزیهای دیگر بروید)، این موها رنگدانهها را به طور ناموزون جذب میکنند. نتیجه، رنگ غیریکدست، لکهدار و کاملاً غیرقابل پیشبینی است. رسیدن به رنگ دلخواه بعدی، بسیار سختتر و پرریسکتر میشود و ممکن است نیاز به چندین جلسه اصلاحی پرهزینه داشته باشد.
حساسیت شدید و واکنشهای آلرژیک
مواد موجود در پودر دکلره و اکسیدان، بسیار قوی و محرک هستند. حتی اگر قبلاً هیچ گونه آلرژی به رنگ مو نداشتهاید، این مواد میتوانند محرک واکنشهای جدیدی باشند. سوزش پوست سر، خارش شدید، ایجاد جوش و تاول در خط رویش مو و حتی پشت گوش و گردن، از عوارض نسبتاً شایع هستند. این واکنشها نه تنها دردناک و آزاردهندهاند، بلکه میتوانند منجر به عفونت یا اسکار (جای زخم) شوند که خود باعث ریزش موی دائمی در آن ناحیه میشود.
از بین رفتن درخشندگی طبیعی
موهای سالم، نور را به زیبایی منعکس میکنند و درخشش طبیعی دارند. این درخشش حاصل یک سطح صاف (کوتیکول سالم) است. پس از دکلره، کوتیکول موهای شما به هم ریخته و زبر است. در نتیجه، نور به جای انعکاس یکدست، به صورت پراکنده منعکس میشود. این یعنی موها کدر، مات و فاقد جان به نظر میرسند. آن درخشش موهای بلوندی که در عکسها میبینید، اغلب حاصل فیلترها، نورپردازی حرفهای و لایههای فراوان سرمهای درخشندگی است که در زندگی واقعی و زیر نور خورشید، دوامی ندارند.
افزایش آسیب پذیری در برابر عوامل محیطی
موهای دکلره شده، سربازانی بدون زره هستند. آنها در برابر کوچکترین عوامل محیطی مانند نور خورشید (اشعه UV)، باد، رطوبت هوا و حتی آب استخر (به دلیل کلر) آسیبپذیرترند. UV میتواند پروتئین موهای از قبل ضعیف شده را بیشتر تخریب کند و حتی باعث تغییر رنگ ناخواسته به سمت زردی یا نارنجی شود (مشکل «براسینگ» یا زرد شدن موهای سفید). رطوبت هوا باعث میشود موها به سرعت فر شوند و حجم غیرقابل کنترلی بگیرند.
زمان بسیار طولانی فرآیند
دکلره یک پروسه سریع نیست. برای اینکه به درستی و با کمترین آسیب انجام شود (که باز هم آسیب زیادی دارد)، نیاز به صرف ساعتها زمان روی صندلی سالن دارد. این فرآیند خسته کننده است و برای پوست سر نیز بسیار سنگین.
هزینه مالی بالا (و پنهان)
هزینه اولیه دکلره در سالنهای خوب، بسیار قابل توجه است. اما همانطور که گفتیم، این فقط هزینه شروع است. هزینه محصولات مراقبتی خاص، هزینه جلسات تاچ آپ هر ماه، و هزینههای احتمالی برای ترمیم موهای بیش از حد آسیب دیده، میتوانند چندین برابر هزینه اولیه باشند.
تاثیر مخرب بر روان و اعتماد به نفس
شاید فکر کنید یک رنگ موی جدید اعتماد به نفس شما را بالا میبرد. اما وقتی با موهای خشک، شکننده و غیرقابل کنترل مواجه شوید که مدام میشکنند و به نظر ناسالم میرسند، اثر معکوس خواهد داشت. ممکن است دائماً نگران ظاهر موهایتان باشید، از باد و باران بترسید و وقت و انرژی ذهنی زیادی را صرف پنهان کردن یا مدیریت آسیب موها کنید. این استرس مداوم، اصلاً خوشایند نیست.
راههای جایگزین و کمخطرتر
خوشبختانه، برای تغییر ظاهر، راههای به مراتب سالمتری هم وجود دارد. اگر به دنبال رنگهای روشن هستید، گزینههایی مثل «هایلایت» یا «بابیلاژ» میتوانند روشنایی را بدون تماس مواد شیمیایی با تمام طول مو و پوست سر، به موهای شما بیاورند. برای رنگهای فانتزی، امروزه رنگهای موقت، نیمه دائمی و حتی کلاهگیسهای با کیفیت بالا وجود دارند که میتوانند بدون هیچ آسیبی، هوس شما برای تغییر را برطرف کنند. تقویت و درخشندگی موهای طبیعی خود با روشنکنندههای گیاهی مثل آبلیمو و بابونه (با احتیاط) نیز گزینهای است، البته با تاثیر محدود.
اگر اصرار دارید: اقدامات احتیاطی ضروری
اگر با تمام این توضیحات، همچنان مصمم به دکلره کردن هستید، رعایت این نکات حداقل وظیفه شما در قبال موهایتان است: این کار را حتماً توسط یک رنگکار حرفهای و باتجربه انجام دهید. تست آلرژی روی پوست ۴۸ ساعت قبل را جدی بگیرید. از قبل موهای خود را با ماسکهای پروتئینه تقویت کنید. در فاصله بین جلسات، مراقبت شدید و استفاده از محصولات ترمیمی را فراموش نکنید. و مهمتر از همه، انتظارات واقعبینانه داشته باشید. موهای تیره و ضخیم آسیایی ممکن است هرگز به آن بلوند پلاتینی روشن و یکدست عکسها تبدیل نشوند و در نهایت به رنگی در طیف عسلی یا کاراملی برسند.
حرف آخر
مو، بافت زندهای نیست، اما ریشه آن که در پوست سر است، کاملاً زنده و حساس است. تصمیم برای دکلره، تصمیمی است که عواقب بلندمدت و گاهی غیرقابل بازگشت دارد. این فرآیند بیشتر شبیه یک معامله است: شما سلامت، استحکام، درخشش و آرامش ذهنی را معاوضه میکنید با یک رنگ موی روشن که شاید تنها چند هفته برایتان جذاب باشد. زیبایی واقعی، ریشه در سلامت دارد. قبل از اینکه تسلیم هوس یک تغییر آنی شوید، به عوارضی فکر کنید که ممکن تا ماهها و سالها همراه شما باشند. شاید بهترین رنگ برای شما، همان رنگی باشد که طبیعت با دقت و عشق برایتان انتخاب کرده، و شاید فقط کافیست با روشهای سالمتر، درخشش آن را دوچندان کنید. به موهایتان مانند میراثی گرانبها نگاه کنید؛ آیا واقعاً حاضرید این گنجینه را برای یک تغییر موقتی به خطر بیندازید؟ انتخاب نهایی، البته، با شماست. اما حالا با چشمانی بازتر انتخاب میکنید.